Khi những ông già tiếp cận Internet

Một báo cáo khá lạc quan của Việt Nam cho biết: Tính đến đầu năm 2026, nhóm người trên 60 tuổi không còn đứng ngoài cuộc chơi công nghệ mà đã trở thành một phần quan trọng của "dòng chảy số". Tỷ lệ tiếp cận tăng cao với khoảng 9,8% người dùng Internet tại Việt Nam thuộc nhóm trên 65 tuổi.

Vì là người dùng Internet tại Việt Nam thuộc nhóm trên 65 tuổi, kéo theo đó là bạn bè của mình cũng thuộc nhóm người này, nên tui nảy ra ý muốn tìm hiểu xem thực chất của báo cáo này có đúng như vậy không.

Ông già và biển cả: Ta già nhưng há sợ AI?

Tui sẽ kết thúc chuỗi bài dài nhằng bàn về việc người già tiếp cận Internet này bằng chủ đề "cận đại" nhất: Người già với AI.

Người già có dùng AI không?

Dòng chảy công nghệ với AI là chủ đạo đang len lỏi vào mọi ngóc ngách của cuộc sống và ảnh hưởng rất lớn đến nhiều người. Thế nhưng có vẻ như người già đang nằm ngoài dòng chảy này, bởi vì họ đã về hưu nên không sợ thất nghiệp do AI thay thế công việc của mình, không bận tâm tìm hiểu về AI để khỏi lạc hậu với thời đại.

Có lẽ chỉ khoảng 10% hoặc cao lắm là 15% số người già có trực tiếp sử dụng các ứng dụng AI như ChatGPT, Gemini để ra lệnh cho máy. Thường thì họ sử dụng AI cho các mục đích sau:

• Sử dụng ChatGPT/Gemini làm "Bách khoa toàn thư": Thay vì tra Google và phải tự tổng hợp từ nhiều nguồn, người già chủ động dùng AI để hỏi về kiến thức lịch sử, ý nghĩa các điển tích, hoặc nhờ tóm tắt các bài báo dài.

Ông già và biển cả: Người già chơi Facebook

Theo đúng định nghĩa chuyên môn thì mạng xã hội bao gồm nhiều thứ, không chi Facebook mà còn cả TikTok, YouTube, Zalo... Thế nhưng vì Facebook là thứ lâu năm nhất, được biết đến nhiều nhất và chắc là được người già sử dụng nhiều nhất nên ở đây tui chỉ xem xét Facebook để làm đại diện cho mạng xã hội nghen.

Một video clip hướng dẫn người già sử dụng Facebook. Nguồn MVVP TV.

Có lẽ sau Zalo và YouTube, Facebook là ứng dụng được người già tham gia hào hứng nhất. Tuy nhiên, hành vi và mục đích sử dụng Facebook của người già có sự khác biệt rất rõ rệt so với giới trẻ.

Ông già và biển cả: Coi TV thời Internet

Cùng với Zalo, YouTube là ứng dụng mà người già ở Việt Nam sử dụng nhiều nhất. Bởi vì nó dễ xài, về hưu rồi nhiều thời gian rảnh mở YouTube lên coi để giải trí. YouTube còn có ưu thế hơn nhiều ứng dụng khác ở chỗ nó có thể xem được trên smart TV.

Ảnh minh họa. Nguồn: crestwoodmanoronline.org

Thử làm một cái khảo sát nhỏ coi người già ở Việt Nam sử dụng YouTube ra sao nghen.