Tiếp nhận tin tức thông qua các công cụ AI

Hồi xưa, để biết tin tức ngưới ta đọc báo giấy. Khi Internet phát triển, người ta đọc tin tức qua mạng. Mạng ở đây có thể là báo mạng, cũng có thể là mạng xã hội hoặc các nguồn khác. Bây giờ, người ta có một cách để tiếp nhận tin tức nữa. Đó là thông qua các công cụ AI.

Thế nào là tiếp nhận tin tức thông qua các công cụ AI?

• Đọc tin truyền thống: Bạn truy cập trực tiếp vào các trang báo (VnExpress, Tuổi Trẻ, BBC, CNN...), coi TV, nghe đài, hoặc lướt mạng xã hội (Facebook, X/Twitter) và bấm vào các đường link bài viết.

• Đọc tin qua AI: Thay vì phải nhấp vào từng bài báo, AI đóng vai trò như một "biên tập viên riêng", tự động đọc hàng chục bài báo, lọc ra ý chính và trình bày lại dưới dạng một đoạn văn ngắn hoặc danh sách gạch đầu dòng cho bạn đọc ngay.

Tóm lại: Tiếp nhận tin tức thông qua các công cụ AI là dùng AI như một bộ lọc và một người tóm tắt tin tức trung gian để cập nhật thông tin.

Để dễ hình dung, xin nêu vài thí dụ đọc tin qua AI như sau:

• Dùng các chatbot AI như ChatGPT, Gemini, Grok bạn nhập câu hỏi như "Hôm nay thời sự thế giới có gì mới?" hoặc "Tóm tắt vụ việc X vừa xảy ra hôm qua", công cụ sẽ tự động tổng hợp tin tức từ nhiều trang báo khác nhau và trả lời cho bạn. Bạn sẽ đỡ mất công và mất thời giờ lướt qua nhiều trang mạng.

• Bạn yêu cầu AI (ChatGPT, Claude, Gemini) phân tích, tóm tắt hoặc cung cấp diễn biến mới nhất về một sự kiện kinh tế, chính trị, thể thao.

• Thậm chí với những người không biết/không thích dùng chatbot AI, khi sử dụng Google Tìm kiếm để hỏi về một tin tức gì đó, thì ngay đầu trang kết quả tìm kiếm đã xuất hiện đoạn tổng hợp do AI tạo ra và bạn có thể đọc ngay đoạn đó thay vì click vào từng đường link báo chí hiện ra bên dưới.

Một câu hỏi tò mò được đặt ra là Liệu các công cụ AI có phải là tương lai của việc tiếp nhận tin tức?

Để trả lời câu hỏi này Statista Consumer Insight đã làm một cuộc khảo sát với 4.321 người lớn (18 - 64 tuổi) ở Mỹ trong khoảng thời gian từ tháng 7/2025 đến tháng 6/2026. Câu hỏi phỏng vấn là: Bạn có dùng công cụ AI như một nguồn tiếp nhận tin tức trong thời gian 4 tuần qua hay không?

Kết quả khảo sát:

Có 17% tổng số người phản hồi đã dùng công cụ AI để đọc/tìm kiếm tin tức trong thời gian 4 tuần qua, tuy nhiên tỷ lệ sử dụng khác nhau giữa các thế hệ:

• Thế hệ trẻ dẫn đầu về tiếp cận AI:

• Gen Z (sinh năm 1997 - 2012): Đạt tỷ lệ cao nhất với 21%. 
• Millennials (sinh năm 1981 - 1996): Đứng thứ hai với 19%. 

Cả hai nhóm trẻ tuổi này đều vượt mức trung bình chung của cuộc khảo sát. 

• Sự giảm dần ở các thế hệ lớn tuổi hơn:

• Gen X (sinh năm 1965 - 1980): Giảm xuống còn 12%. 
• Baby Boomer (sinh năm 1946 - 1964): Thấp nhất với 9% (chưa tới một nửa so với Millennials hoặc Gen Z).

Nhận định và đánh giá:

• Khoảng cách thế hệ rõ rệt: Thói quen tiếp nhận tin tức qua công cụ AI phụ thuộc lớn vào độ tuổi và sự cởi mở với công nghệ mới. Thế hệ trẻ (Gen Z và Millennials) năng động hơn trong việc thử nghiệm các công cụ tìm kiếm và tổng hợp thông tin bằng AI (như ChatGPT, Perplexity, Gemini, v.v.). Trong khi đó, người lớn tuổi vẫn ưu tiên các kênh truyền thông truyền thống hoặc mạng xã hội quen thuộc.

• Thói quen cập nhật thông tin đang dịch chuyển: Mặc dù tỷ lệ 17% tổng thể chưa phải là đa số, đây vẫn là một con số đáng kể đối với một phương thức tiếp cận tin tức mới. AI đang dần trở thành một kênh tra cứu, tóm tắt và tổng hợp tin tức trực tiếp thay cho các máy tìm kiếm truyền thống.

Phạm Hoài Nhân